نظریه های جامعه شناسی

هایمز

sociologicaltheories — Wed, 23 Dec 2009 09:41:18 GMT

هایمز مانند لوییس کوزر یکی از علاقمندان بررسی کارکرد های کشمکش است . او معتقد است میتوان برای کشمکش کارکردهایی را فرض کرد . هایمز بیشتر برکارکرد های کشمکش نژادی تاکید می کند . او عنوان میکند که کشمکش نژادی می تواند کارکرد هایی ، چون همبستگی ، ارتباطی و هویتی داشته باشد . به عقیده او کشمکش موجب همبستگی سیاهان و سفیدان در تقابل با نژاد مقابلشان میشود و ارتباطات آنها را قوی تر می کند و موجب استحکام و تقویت هویت و روحیه نژاد پرستانه آنها می شود . او بیشتر از همه درباره آنچه خود کنش گروهی خردمندانه در میان سیاهپوستان است بحث می کند .

در هر صورت هایمز هم مانند دیگر کارکردگراهای کشمکش گرا سعی در تلفیق نظریه های کشمکش و کارکرد گرایی دارد .

دارندورف

sociologicaltheories — Wed, 23 Dec 2009 09:25:18 GMT

به نظر دارندورف و نظريه پردازان كشمكش هر جامعه اى در هر مقطعى دستخوش فرا گردهاى دگرگونى است در حالى كه كاركرد گرايان ميگويند جامعه ( ايستا و يا دست كم در حالت توازن متغير است).
دارندورف معتقد است كه جامعه نمى تواند بدون داشتن هر دو جنبه ى كشمكش و توافق ادامه حيات بدهد . سپس بين روانه هاى توافق و كشمكش روابط متقابلى وجود دارد ..( به نظر دارندورف توزيع نابرابرانه ى اقتدار همواره عامل تعيين كننده ى كشمكش ها ى منظم اجتماعى ميشود )
اقتدار:
دارندورف بر ساختار ها ى گسترده تآ كيد دارد. اين فكر در نظريه ى اصلى اش جنبه ى اساسى دارد كه سمت ها ى گوناگون اجتماعى از مقادير متفاوتى از اقتدار برخوردارند. اقتدار نه در افراد بلكه در سمت ها نهفته است.
در تحليل دارندورف اقتدار هميشه مستلزم فرماندهى و فرمانبرى است. از آنهايى كه سمت ها ى با اقتدار دارند انتظار مى رود كه زير دستانشان را تحت نظارت بگيرند يعنى آنها را به خاطر چشمداشتهاى اطرافيان بر ديگران چيرگى دارند. و چون اين اين اقتدار مشروع است پس كسانى كه به اين اقتدار تن در نميدهند بايد مجازات شوند.
تا آنجا كه به دارندوف مربوط مىشود اقتدار يك ساختار هميشگى ندارد بدينسان كه شخص با اقتدار در يك گروه لزومآ با همان سمت با اقتدار را در محيط ديگر ندارد.
و از اين استدلال چنين بر مى آيد كه جامعه از واحدهاى گوناگونى ساخته مىشود كه دارندورف انها را((همگروههاى آمرانه تنظيم شده)) مينامد . از آنجا كه جامعه بسيارى از اين همگروهيها را در بر ميگيرد يك فرد مىتواند در يكي از آنها سمت بالا دست و سمت فرو دست را اشغال كند.
اين دو گروه منافع معينى دارند كه در ذات و جهت متناقضند و دراين جا اصطلاح منافع دارندورف پيش مى آيد كه در داخل هر نوع همگروهى آنهايى كه سمت هاى مسلط را در دست دارند خواستار حفظ وضع موجودند در حاليكه دارندگان سمت هاى پايين در جستجوى دگرگونى اند. برخورد منافع در هر همگروهى دست كم به گونه ى پنهان هميشه وجود دارد واين به آن معنى است كه مشروعيت اقتدار هميشه در خطر است.

دارندورف براى تبيين كشمكش اجتماعى از سه گروه نام مى برد:
الف)شبه گروه :كه مجموعه اى از متصديان سمتها با منافع نقشي يكسان
ب)گروه ذينفع
ج)گروههاى كشمكش.
با پديد آمدن گروهها ى كشمكش و ساختار ناشي از آن كه تنها بخشي از واقعيت اجتماعي است به دگرگونى مى انجامد.

اين نظريه هم بعلت توجه اندك به نظم و ثبات مورد انتقاد قرار گرفته كه عبارتست از:
1)برگردان نارسايى از نظريه ى ماركسيتى به زبان جامعه شناسى است.
2)وجه اشتراك آن با كاركرد گرايى ساختارى خيلى بيشتر است.
3) به ابهام مسائل مفهومى و منطقى دچار است.
4) يكسره كلامى است و لذا براى فهم انديشه و كنش فردى چيز زيادى بدست نمى آيد.

دارندورف در همین سال گذشته چشم از جهان فرو بست .

در ادامه مطلب از او بیشتر بدانید .

منبع برای مطالعه بیشتر

منبع برای مطالعه پدیده شناسی (انگلیسی)

sociologicaltheories — Wed, 23 Dec 2009 09:22:31 GMT

بر روی لینک زیر کلیک کنید :

http://www.phenomenologyonline.com

ون دن برگ

sociologicaltheories — Wed, 23 Dec 2009 09:17:18 GMT

ون دن برجامعه شناسی بود که سعی داشت کارکردگرایی ساختاری را با نظریه کشمکش آشتی دهد . ون در برگ عنوان میکند وجوه مشترک زیادی ما بین این دو رهیافت قابل بررسی است که در زیر به شرح آن می پردازیم :

۱. اینکه هر دو نظریه کل گرایند و رهیافتی کل گرایانه به جهان اجتماعی دارند .

۲. هر یک از دو نظریه کشمکش و کارکرد گرایی باید نقص های طرف مقابل را بپوشانند و به کارکردگرا ها توصیه میکند از نظریه کشمکش درس بگیرند و بالعکس از کشمکشی ها می خواهد به درباره توافق از کارکردگرا ها یاد بگیرند .

۳. هر دو نظریه در علاقه به دگرگونی تکاملی اشتراک دارند .

۴. هر دو نظریه در اصل رهیافت های توازن به شمار می آیند .

فرانک یکی از نظریه پردازان کشمکش به سیاق مارکسیستی است که تقریبا به همه تلاش های ون دن برگ برای تلفیق و آشتی کارکردگرایی و نظریه کشمکش ایراد می گیرد و آنها را نقد می کند . و به او این خرده را می گیرد که ون دن برگ در تلفیق ناهمگون و نا عادلانه اش به نظریه مارکسیستی وفادار نبوده است . گرچه نظریه کشمکش وامدار نظریه مارکسیستی است اما وارث راستین نظریه اصیل مارکسیستی نیست .

رندل کالینز

sociologicaltheories — Wed, 23 Dec 2009 08:46:18 GMT

كالينز از سال 1975 اعلام داشت كه تاكيدش بر كشمكش جنبه ى عقيدتى ندارد. يعنى بد يا خوب بودن را كه جنبه اى سياسى پيدا كند. مد نظر ندارد بلكه آنرا بعنوان يك روانه و شايد تنها روانه ى اساسى زندگى برگزيده.
كالينز كارش را از ديدگاه فردي شروع كرد از اينرو ريشه هاى نظرى كشمكش را در پديده شناسى مردم نگارانه نهفته مىداند. كالينز ساختارهاى اجتماعى را بيشتر به صورت الگوهاى كنش متعادل در نظر ميگيرد تا به عنوان هسته هاى خارجى و الزام آور با اينهمه كنشگران را پيوسته در حال باز آفريدن سازمان اجتماعى مىبيند.
كالينز هم به ماركس و هم به وبر ايراد گرفته و با توسل به قشر بندى اجتماعى نوعى جامعه شناسى خرد را مطرح ميسازد كه طى آن تآكيد بر جنبه هاى اجتماعى و فرهنگىوعاطفى مىتواند مشخصه ى كار وى باشد.

كالينز با توجه به سه اصل بنيادى:
1) آدمها در جهان ذهنى خود ساخته اى زندگى مى كنند
2) آدمها قدرت تآثير گذارى يا نظارت بر تجربه ى ذهنى افراد ديگر را ندارند.
3) آدمها مي خواهند مخالفان خود را تحت نظارت در آورند.

كالينز پنج اصل را در زمينه ى كشمكش مى پروراند كه عبارتند از:
الف)نظريه ى كشمكش بايد بر زندگى واقعى تآكيد كند نه صورتبنديهاى انتزاعى مانند كاركردگرايى ساختارى
ب) اين نظريه بايد آن ترتيب هاى مادى را كه بر كنش متقابل اثر مى گذارد بررسى كند.
ج) كسانى كه منابع مادى را تحت نظارت دارند در پى نفع خود افراد فاقد منابع را استثمار مى كنند.
د) بر پديده هاى فرهنگى از ديدگاه منافع و منابع و قدرت بايد نگاه كرد.
و) به بررسى علمى قشر بندى و جنبه هاى ديگر جهان اجتماعى سخت پايبند است.

همين نوع پايبندى علمى كالينز را واداشت تا يك رشته از قضايا را در رابطه با انواع جنبه هاى ويژه ى زندگى اجتماعى ساخته و پرداخته كند كه سه قضيه ى آن عبارتند از:
1) تجربه هاى فرماندهى و فرمانبرى تعيين كنندگان اصلى نگرشها و رفتارهاى فردى اند.
2) هر چه شخص بيشتر فرمان دهد مغرورتر و به خود مطمئن تر و رسمى تر است و بهتر مى تواند خودش را با آرمانهاى سازمانى كه به نام آن فرمانهايش را توجيه مى كند منطبق سازد.
3)هر چه شخص بيشتر فرمان برد مطيع تر و تقدير گراتر و بيگانه تر از آرمانهاى سازمانى است و خودش را تطبيق نميدهد.

یک منبع برای مطالعه